Diamantina

_MG_3964.jpg

Zo’n 300 jaar geleden vonden Braziliaanse goudzoekers in een rivier een paar heldere steentjes. Ze raapten de grootste exemplaren op, spoelden de modder eraf en hielden ze bij om als fiches te gebruiken tijdens hun kaartspelletjes. Op een dag bezocht een Portugese reiziger het kamp van de goudzoekers. Toen hij de fiches zag, schrok hij zich rot. Zo wil de legende.

Twee millennia was India het enige diamant producerende land ter wereld. Maar de vondst van de kostbare edelsteen in Brazilië, bracht daar verandering in. Rond 1730 trok de diamantkoorts als een epidemie over het land. Van de ene op de andere dag lieten boeren hun vee achter. Aangetrokken door de belofte van snelle rijkdom verhuisden honderdduizenden migranten naar het binnenland en het zuid-oosten. In het hart van de mijnstreek verrees Diamantina, een barokke stad die tegenwoordig werelderfgoed is.

De Portugese kroon eigende zich alle stenen van haar kolonie toe, verstrekte mijnvergunningen en inde belasting. Vanuit de haven van Rio vertrokken de ladingen per schip naar Europa en in enkele jaren tijd overspoelden de Braziliaanse stenen de markt. Zo’n 150 jaar lang was Brazilië de grootste exporteur ter wereld. Maar rond 1870 raakten de voorraden uitgeput en verplaatste de diamantkoorts zich naar het Afrikaanse continent.

_MG_3570.jpg© Frederik Buyckx

Langs de rivieren in de deelstaat Minas Gerais tref je vandaag toch nog heel wat activiteit. Hier zoeken garimpeiros, illegale mijnwerkers die zich soms organiseren in coöperaties, met de hand naar stenen. Nelsy is al 21 jaar garimpeiro. Van maandag tot vrijdag woont de 56-jarige Braziliaan in een zelfgebouwde hut zonder elektriciteit aan de Rio Abaeté, samen met zijn broer en 20 andere handmijnwerkers. ’s Nachts, onder het muggengaas, droomt hij dat hij een diamant vindt. De dag lost die belofte zelden in.

Als zelfstandige mijnwerker krijgt hij geen loon. Maar het stuk grond is zijn eigendom, en alle opbrengsten ook. Als het gemakkelijk was geweest om diamanten te vinden, zouden ze niks waard zijn, praat Nelsy zichzelf moed in als hij ’s ochtends om 7 uur de eerste schep grind op zijn kruiwagen laadt. De rest van de dag rijdt hij de kruiwagen heen en weer naar een ondergelopen afgraving. Met opgerolde broekspijpen staat hij in het water, onder een plastic afdak tegen de zon. Urenlang zeeft hij de kleine kiezeltjes.

Nog geen 15 kilometer stroomopwaarts, in een nieuwe mijn, wordt er in vrachtwagens gerekend. Acht uur per dag rijden ze af en aan. Samen vervoeren ze de 500 kubieke meter grind die dagelijks door de semiautomatische sorteermachine wordt gejaagd. Het grind wordt bovenaan de heuvel gestort, waar twee mannen het zand van de stenen spuiten. De kiezels zakken via een cascadesysteem van trillende roosters naar beneden, op maat gescheiden. Totdat, door hun hoge dichtheid, enkel de diamanten overblijven.

Zodra een werkman een diamant ontdekt, legt hij de machine stil, vist de steen er met een pincet uit en legt hem op de weegschaal. Een andere werknemer snelt met een kartonnen koker naar de rivier en steekt explosieven af. Zo wordt een vondst al eeuwenlang gevierd. Eens in de zoveel tijd komt de directeur langs om de diamanten op te halen. Hij voert dan lange onderhandelingen met de werkmannen over het percentage dat ze krijgen. Ze hebben een vast loon van een paar honderd euro per maand, maar het vooruitzicht op 1 of 2 procent extra voor een grote steen zet pas echt aan tot werken.

_MG_3286.jpg©Frederik Buyckx

Voor de verkoop van de diamanten zijn de werknemers afhankelijk van hun baas. De diamanthandel is een vak apart, waarvoor kennis en een betrouwbaar netwerk vereist is. Wie een willekeurige handelaar in de arm neemt, loopt het risico om bedrogen te worden. Of overvallen. Risico’s, gevaar en stress. Uiteindelijk draait de industrie op de verslavende hoop van de diamantzoeker om morgen die ene steen te vinden die al de rest doet verbleken.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: